Izuzetno dobro očuvan, i danas privlači pažnju svojom suvoćom, čistoćom i misterioznošću.
Objekat je ukopan deset metara pod zemljom i ima kompleksnu strukturu tunela i prostorija.
U središnjoj Podravini, u mirnoj šumi uz put između Novigrad Podravski i sela Javorovac, skriva se jedno od najneobičnijih vojnih zdanja iz doba bivše Jugoslavije. Na svega nekoliko stotina metara od glavne saobraćajnice, iza kratkog makadamskog odvajanja i niz padinu obraslu šumom, masivna betonska ploča delimično zaklanja ulaz u veliki podzemni bunker nekadašnje JNA.
Na prvi pogled, ništa ne odaje šta se nalazi ispod zemlje. Međutim, već prvi koraci u unutrašnjost otkrivaju prostor koji i danas deluje iznenađujuće očuvano, suvo i gotovo netaknuto kao da je vreme ovde stalo pre više decenija.
Strogo čuvana vojna tajna iz hladnoratovskog perioda
Bunker je izgrađen pedesetih godina prošlog veka, u periodu ozbiljnih političkih tenzija između Jugoslavije i Sovjetskog Saveza, nakon Rezolucije Informbiroa. Njegova namena bila je jasna: odbrana od mogućeg sovjetskog napada, za koji se pretpostavljalo da bi došao iz pravca Mađarske.
O tajnosti projekta svedoči i činjenica da se objekat ne pojavljuje u tadašnjoj dokumentaciji niti na vojnim kartama. Prema lokalnim pričama, čak ni mnogi radnici koji su učestvovali u gradnji nisu znali tačnu lokaciju objekta JNA. Šire područje bilo je pod stalnim nadzorom, a ulaz u bunker pažljivo kamufliran. Hrvatska vojska ušla je u ovaj objekat tek početkom rata devedesetih
Podzemni lavirint ukopan ispod deset metara zemlje
Bunker je ukopan duboko u brdo, ispod oko deset metara zemlje, a njegova ukupna dužina iznosi približno sto metara. Ima oblik slova "Y“ nakon tridesetak metara glavni tunel se račva u dva bočna kraka.
Tuneli su visoki gotovo dva metra i dovoljno široki da se kroz njih kreće teška artiljerija. U centralnoj, visokoj auli pred račvanje, prema svedočenjima, mogle su se mimoilaziti haubice i topovi. Iz glavnih hodnika ulazi se u više manjih prostorija, danas potpuno praznih, ali sa jasno vidljivim tragovima nekadašnje opreme: zarđalim nosačima, kukama i okvirima za masivna metalna vrata.
Danas očuvan, tih i pun misterija
Za razliku od mnogih sličnih objekata, ovaj bunker je danas u izuzetno dobrom stanju. Unutrašnjost je suva, čista i gotovo bez otpada, sa tek nekoliko natpisa i jednim upečatljivim ljubičastim grafitom koji se neobično uklapa u sivilo betona.
U okolini se nalaze dodatne betonske cevi, grede i neobično naboran teren sa pravilnim kružnim udubljenjima. Neki veruju da je tokom gradnje čitavo brdo privremeno uklonjeno, a zatim ponovo nasuto kako bi se bunker sakrio. Postoje i nagađanja da je ovaj objekat bio deo šire mreže vojnih bunkera u severozapadnoj Hrvatskoj, sa zazidanim ili skrivenim prolazima koji su vodili ka Koprivnici, Ludbregu ili drugim tačkama Podravine.
Danas, decenijama nakon što je izgubio vojnu funkciju, bunker kod Novigrada Podravskog ostaje fascinantno svedočanstvo jednog vremena tiho, skriveno i dovoljno misteriozno da i dalje raspiruje maštu svakog ko se usudi da zaviri ispod površine.
