Ova metoda bi, ako se potvrdi na većoj skali, mogla znatno doprineti borbi protiv klimatskih promena i zaštiti okeana
Posle godinu dana, podaci su pokazali jasno povećanje alkalnosti vode u zoni eksperimenta, potvrđujući uspeh metode
Okeanografski institut "Woods Hole" iz SAD testirao je po prvi put na otvorenom moru upotrebu natrijum-hidroksida za borbu protiv opasnog zakiseljavanja okeana — a rezultati nakon godinu dana ulivaju ogromnu nadu za spas morskog ekosistema.
Okeani apsorbuju i do jednu četvrtinu emisija ugljen-dioksida koji se oslobađa u atmosferu, delujući kao prirodni štit od klimatskih promena. Međutim, taj proces ima svoju tešku cenu: rastuća kiselost morske vode direktno preti ekosistemima koji održavaju čitav lanac ishrane na planeti.
Da bi se uhvatili u koštac sa ovim ogromnim izazovom, naučnici američkog Instituta Woods Hole osmislili su inovativni eksperiment i po prvi put ga primenili na otvorenom moru — sa rezultatima koji otvaraju potpuno nova poglavlja u nauci o klimi.
Pretnja koja preti da uništi temelj morskog sveta
Kako okean upija sve više ugljen-dioksida, nivo njegove kiselosti postepeno raste, što ima direktne i razorne posledice po organizme poput ostriga, školjki, korala i planktona. Ovi organizmi se oslanjaju na kalcijum-karbonat kako bi izgradili svoje ljušture i ostale zaštitne strukture — a taj proces postaje izuzetno težak u kiseloj vodi.
Plankton je posebno kritična karika, jer predstavlja samu bazu ogromne većine morskih lanaca ishrane. Njegov kolaps mogao bi da izazove lančanu reakciju širom planete, sa teškim posledicama po sve vrste – od riba pa do ljudskih zajednica koje zavise od mora i ribolova.
Nesvakidašnji eksperiment
Testiranje je sprovedeno u vodama Zaliva Mejn i obuhvatalo je ispuštanje više od 60.000 litara natrijum-hidroksida — u narodu poznatijeg kao kaustična ili živa soda. Istovremeno, upotrebljena je i jarko roze boja kako bi istraživači mogli precizno da prate kako se rastvor širi kroz morsku vodu.
Pre nego što su započeli akciju, istraživači su obezbedili sve potrebne dozvole nadležnih organa i lokalnog stanovništva, uz primenu najstrožih mera bezbednosti radi zaštite morskih sisara u tom području.
Rezultati posle godinu dana
Podaci prikupljeni tačno godinu dana nakon sprovođenja eksperimenta pokazali su jasno povećanje alkalnosti vode u zoni gde je izvršena intervencija. Naučnici ovo smatraju nedvosmislenim znakom uspešne hemijske reakcije između kaustične sode i ugljen-dioksida.
Ovo otkriće je od istorijskog značaja jer je pomenuta metoda do danas bila dokazana samo teorijski i u laboratorijskim uslovima — nikada u stvarnim okolnostima na otvorenom moru.
Ukoliko se uspešnost ove metode potvrdi i na većoj skali, ona bi mogla postati jedno od najmoćnijih oružja u globalnoj borbi protiv klimatskih promena i spasavanju svetskih okeana.
