Mesto otkrića ostalo je pod strogim merama bezbednosti radi zaštite naučnog potencijala.
Za istraživanje, mapiranje i očuvanje olupine obezbeđeno je 780.000 evra od strane italijanskih vlasti.
U tajnoj operaciji koja je mesecima držana pod velom misterije, italijanske vlasti otkrile su rimski trgovački brod star čak 2.000 godina, savršeno očuvan na dnu Jonskog mora kod Galipolija, zajedno sa teretom amfora koje su verovatno nosile garum, najskuplji proizvod antičkog Mediterana.
Otkriće, jedno od najvećih u poslednjoj deceniji, otvara novo poglavlje u istraživanju rimske trgovine i života u doba Carstva. Rimski brod slučajno je uočen u junu 2025. godine, kada je patrola italijanske Finansijske garde primetila anomaliju na morskom dnu korišćenjem naprednih sonarnih tehnologija.
Trgovačka lađa iz rimskog carstva
Ispostavilo se da je reč o velikoj trgovačkoj lađi iz perioda Rimskog carstva, zatrpanoj amforama u kojima se, prema prvim analizama, prevozio garum, luksuzni fermentisani sos od ribe, smatran "crnim zlatom" antičke kuhinje.
Italijansko Ministarstvo kulture potvrdilo je da je mesto otkrića bilo strogo čuvano kako bi se sprečilo pljačkanje i sačuvao izuzetan naučni potencijal lokaliteta. Tek sada, posle višemesečnih sigurnosnih mera, informacije su zvanično objavljene.
Ogroman naučni značaj
Početkom januara 2026. godine, Vrhovni savet za kulturno nasleđe Italije odobrio je čak 780.000 evra za istraživanja, mapiranje i konzervaciju olupine. Planirane aktivnosti uključuju 3D mapiranje i fotogrametriju broda, strukturalnu analizu trupa i amfora, restauraciju i konzervaciju pronađenih artefakata, dugoročnu zaštitu prema standardima UNESCO konvencije
Prema zvaničnicima, ovo je jedno od najdirektnijih materijalnih svedočanstava rimskog trgovačkog sistema u Jonskom moru.
Amfore pune garuma menjaju razumevanje rimske ekonomije
„Teret garuma predstavlja direktan dokaz obimne trgovine u rimskom Mediteranu i otvara nove puteve istraživanja o ekonomiji i svakodnevnom životu rimskog doba. Ovo je potopljeno nasleđe koje se ponovo javlja da ispriča svoju priču“, poručilo je Ministarstvo.
Brod će, uz precizna podvodna istraživanja, postati jedan od najvrednijih arheoloških resursa Italije i možda novo ključno mesto na mapi antičkih pomorskih ruta.
