Mikroploča Jakutat, koja je formirana pre desetina miliona godina od vulkana, sada se podvlači ispod Severnoameričke ploče
Granica mikroploče potencijalno utiče na lokalnu seizmičku i vulkansku aktivnost Aljaske.
Hiljade ranije neotkrivenih veoma slabih zemljotresa otkrile su ivicu jedne "mini" tektonske ploče Jakutat, koja se pod uglom sudara sa Aljaskom, blizu raseda Denali. Potresi se javljaju u iznenađujuće pravolinijskom obrascu u području ispod planinskog venca Aljaska, što potencijalno doprinosi nastanku jačih zemljotresa i pojavi manjih vulkana u regionu.
Mikroploča Jakutat je okeanska visoravan koja je znatno deblja od pacifičke okeanske kore koja je okružuje. Nastala je od vulkana pre više desetina miliona godina, a danas se ovaj blok kore potiskuje ispod Severnoameričke ploče na Aljasci, u procesu koji se zove subdukcija.
Međutim, iako je gušća od okolne okeanske kore, ova mikroploča se teže potapa u zonama sudara, pa umesto toga potiskuje nagore planinski lanac Aljaska, u kojem se nalazi i najviša planina Severne Amerike - Denali.
- Mogućnost da precizno lociramo gde se mikroploča Jakutat nalazi ispod površine pomogla nam je da bolje razumemo tektonske procese - rekla je Megan Miler, glavna autorka studije i seizmološkinja sa Australijskog nacionalnog univerziteta.
Deo ploče se i dalje nalazi uz obalu Aljaske, "zaglavljena" ispod površine kao deo tepiha koji viri. Međutim, tačna granica dela koji je već potonuo ispod kontinenta dugo je bila nejasna.
Miler i njen tim postavili su sedam novih seizmometara južno od raseda Denali, koji prolazi kroz planinski lanac Aljaska. To je seizmički vrlo aktivna oblast, najpoznatija po zemljotresu jačine 7,9 iz 2002. godine, koji se osetio čak do Sijetla.
Sitni potresi otkrili tajnu
Međutim, granicu skrivene mikroploče nije otkrio veliki zemljotres iz 2002, već oko 3.000 do tada nepoznatih vrlo sitnih potresa, poređanih u gotovo savršeno pravoj liniji dugoj oko 250 kilometara, koja se proteže severozapad-jugoistok ispod raseda Denali.
Taj "veoma oštar, linearan obrazac" poklapa se i sa nizom malih vulkanskih kupa i promenama tipa stena u dubini Zemljine kore, navode autori studije objavljene u časopisu "Seizmički rekord".
Istraživači smatraju da vodeća ivica mikroploče usmerava seizmičku energiju ka površini. Njena pozicija se poklapa i sa tačkom gde je počeo zemljotres iz 2002. godine, koji je krenuo na obližnjem rasedu, rekla je Miler za "Lajv sajens", ali je za detaljnije razumevanje tog mehanizma potrebno dodatno kompjutersko modeliranje.
(Live Science)
