Etiopija je izvor Coffea arabica, a danas prednjače druge zemlje po proizvodnji, dok Etiopija i dalje čuva bogatu tradiciju i kulturu vezanu za kafu.
Legenda o etiopskom pastiru Kaldiiju i njegovim kozama objašnjava kako je kafa otkrivena i kako je postala deo svakodnevnog života širom sveta.
Ima li šta ljudskije od prve jutarnje šoljice kafe? Zanimljivo je da i moderan čovek i biljka od koje se pravi voljeni napitak potiču iz iste zemlje, Etiopije.
Zvuči gotovo kao poetska slučajnost, ali ova zemlja na istoku Afrike nosi dve priče o poreklu koje su oblikovale čovečanstvo i način na koji ga vidimo. Jedna počinje milionima godina unazad, u fantastičnim predelima doline Afar, gde su pronađeni neki od najvažnijih fosila ranih ljudskih predaka. Druga je obavijena aromom prženih zrna kafe koja se vekovima širila kontinentima, a sve je počelo u bujnim, zelenim visoravnima regije Kafa na jugozapadu Etiopije.
Naše etiopske praroditeljice, Lusi i Ardi
Teritorija Etiopije smatra se kolevkom čovečanstva zahvaljujući važnim paleoantropološkim otkrićima iz dvadesetog veka.
Prva velika zvezda ove priče je Lusi, fosilni skelet vrste Australopithecus afarensis, pronađen 1974. godine u Hadaru, u etiopskoj regiji Afar. Ostaci stari oko 3,2 miliona godina bili su dovoljno očuvani da naučnicima pruže dragocen uvid u to kako su se kretali naši veoma daleki preci. Lusina građa nam je otkrila da je hod na dve noge došao mnogo pre razvitka velikog mozga, odnosno da je uspravno kretanje bilo jedna od ranih prekretnica u ljudskoj evoluciji.
Još dublje u prošlost vodi nas Ardi, fosil vrste Ardipithecus ramidus, pronađen u Aramisu, takođe u oblasti Afar, i star oko 4,4 miliona godina. Ardi je od Lusi starija više od milion godina, a njen delimični skelet bio je veliko otkriće zato što je naučnicima dao mnogo složeniju sliku o najranijim članovima ljudske loze. Ardi nije izgledala kao današnji čovek, ali ni kao šimpanza, već je imala osobine koje ukazuju na život između tla i drveća. Njene kosti karlice i stopala pomogle su stručnjacima da razumeju kako se kretala, dok su zubi, vilica i drugi ostaci otkrili više o njenoj ishrani i okruženju; naučnici smatraju da je živela u šumovitijem predelu nego što bismo danas očekivali od pustinjske oblasti Afara.
Priča o Ardi se, kao i priča o Lusi, najpouzdanije prati kroz zbirke i postavke Nacionalnog muzeja Etiopije u Adis Abebi.
Kafa iz Kafe
Prema predanju, etiopski pastir Kaldi primetio je da su njegove koze vrlo živahne kada brste crvene bobice sa jednog žbuna. Nisu htele da spavaju, već su skakutale su kao da su popile dupli espreso, pa je Kaldi poželeo da sazna u čemu je tajna. Priča kaže da su bobice završile kod monaha, koji su od njih napravili napitak kako bi ostali budni tokom dugih molitvi.
Kafa je iz etiopskih šuma i visoravni prešla Crveno more i stigla do Jemena, gde se, veruje se, od 15. veka ozbiljnije uzgajala i pripremala kao napitak. Odatle se širila ka Meki, Kairu, Damasku, Istanbulu i dalje ka Evropi. Do 16. veka kafa je već bila deo svakodnevice na Bliskom istoku, a kafane su postale posebna mesta susreta, razgovora, vesti, igre i rasprava. Mnogo pre nego što smo je poneli u papirnoj čaši za usput, kafa je već imala društveni život i snažnu socijabilnu komponentu - poziv na kafu obiluje značenjima i poziva na opuštanje i druženje.
Iz Etiopije se raširila Coffea arabica, najpoznatija i najcenjenija vrsta kafe. Danas su Brazil, Vijetnam, Kolumbija i Indonezija ispred Etiopije po količini uzgojene kafe, a najviše se pije u skandinavskim zemljama.
Etiopija je potvrdila svoje učešće na specijalizovanoj izložbi Ekspo 2027 Beograd. Posetite njihov paviljon i otkrijte autentične priče, kulturu i inovacije koje predstavljaju svetu.
