Šeli Duval je bila izuzetna glumica sa značajnim doprinosom američkoj kinematografiji.
Postala je poznata tokom sedamdesetih i osamdesetih godina zahvaljujući saradnji sa rediteljima kao što su Robert Altman i Stenli Kjubrik.
Šeli Duval, rođena 7. jula 1949. u Hjustonu, u američkoj saveznoj državi Teksas, jedna je od najneobičnijih i najposebnijih ličnosti američkog filma.
Svojim hipnotičnim izgledom, krupnim očima i nesvakidašnjom energijom Duval je obeležila sedamdesete i osamdesete godine, postavši nezaboravna muza reditelja poput Roberta Altmana i Stenlija Kjubrika.
Neočekivan početak filmske karijere
Šeli nije planirala karijeru u glumi. Volela je nauku i studirala je nutricionizam, no jedan susret na zabavi 1970. godine zauvek joj je promenio život. Naime, Duval je tada upoznala reditelja Roberta Altmana, koga su impresionirali njen izgled i vedra ličnost, zbog čega joj je ponudio prvu filmsku ulogu u crnoj komediji Brewster McCloud (1970).
Bio je to početak dugogodišnje saradnje s Altmanom, u čijim je filmovima Šeli često glumila ekscentrične, pomalo naivne, ali uvek izuzetno živopisne žene. Pojavljivala se u filmovima poput McCabe & Mrs. Miller (1971), Thieves Like Us (1974), Nashville (1975) i 3 Women (1977), za koji je osvojila nagradu za najbolju glumicu na Filmskom festivalu u Kanu.
Vendi Torens i saradnja s Kjubrikom
Uprkos brojnim ulogama, Šeli Duval mnogima je najpoznatija po ulozi Vendi Torrens u klasičnom horor filmu The Shining (1980) Stenlija Kjubrika. Njena izvedba supruge pisca (koga glumi Džek Nikolson) u izolovanom hotelu Overluk jedna je od najnapetijih u istoriji žanra.
Poznato je da je snimanje bilo izuzetno teško jer je Kjubrik bio poznat po ekstremnom perfekcionizmu i psihološkom pritisku na glumce. Iako je Duval priznala da je snimanje bilo emocionalno iscrpljujuće, verovala je da je rezultat bio vredan muke i bilo joj je drago što je imala priliku da to iskusi. Njena izvedba danas je cenjena kao jedan od najupečatljivijih prikaza straha i psihološke nestabilnosti na filmu.
Nakon horora The Shining, Šeli je ponovo sarađivala s Altmanom u njegovom novom filmu Popeye (1980), gde je glumila Olivu Ojl, savršeno utelovivši stripovski duh lika.
Produkcija i bajke
Osamdesetih je osnovala produkcijsku kuću Platypus Productions i okrenula se televiziji, gde je stvarala i vodila dečje antologijske serije poput Faerie Tale Theatre i Tall Tales & Legends. Ove serije pokazale su njenu ljubav prema bajkama i pričama, a istovremeno su dokazale njenu kreativnost kao rediteljke i producentkinje.
Povlačenje iz Holivuda i privatni život
Tokom devedesetih Šeli se postepeno povukla iz javnosti. Povremeno je prihvatala manje uloge, ali više nije težila velikim holivudskim projektima. Poslednjih godina živela je povučeno u Teksasu, daleko od glamura i pritisaka industrije.
Njeno povlačenje izazvalo je brojne glasine i nagađanja o mentalnom zdravlju, što je kulminiralo kontroverznim intervjuom za Dr Fila 2016. godine koji je izazvao talas kritika zbog neprikladnog prikazivanja njenog stanja.
Mnogi su tada istakli važnost poštovanja privatnosti i brige za ljudsko dostojanstvo.
Povratak pred kameru
Nakon gotovo dvadeset godina, Šeli se vratila filmskoj glumi u nezavisnoj horor-drami The Forest Hills (2023), što je izazvalo veliko interesovanje njenih obožavalaca i struke. Mnogi su njen povratak dočekali kao priliku za odavanje počasti glumici koja je ostavila neizbrisiv trag, ali čiji je život često bio prepun nesigurnosti i osetljivosti.
Šeli Duval preminula je 11. jula 2024. godine, u 75. godini života. Vest o njenoj smrti potresla je filmsku zajednicu i obožavaoce širom sveta, a mnogi su se prisetili njenih hrabrih uloga i nenadmašne iskrenosti pred kamerom. Danas je mnogi pamte kao inspiraciju, neobičnu, jedinstvenu i neponovljivu figuru američkog filma – muzu reditelja, bajkovitu pripovedačicu i glumicu koja je, uprkos pritiscima, ostala svoja.
(Index)