Peter Karsten, rođen kao Ginter Ramzentaler u Bavarskoj, proslavio se kao nemački glumac u jugoslovenskim filmovima, posebno igrajući uloge Nemaca.
Karsten je odigrao više od 120 filmskih uloga, najčešće kao 'dežurni Nemac', ali je ostavio upečatljiv trag i u kompleksnijim likovima
Postoje glumci koji osvoje publiku jednom ulogom i žive od nje decenijama. Peter Karsten je bio nešto drugačiji — osvajao je publiku istom ulogom, u različitim filmovima, godinama, a ona ga je za uzvrat i volela i mrzela, zavisno od toga koliko je ubedljivo izgledao u uniformi. A izgledao je ubedljivo uvek.
Nemac koji je u partizanskim filmovima igrao Nemce, koji je u Jugoslaviju došao poslom, a ostao životom, koji je Andrića čitao na nemačkom i sanjao da napravi seriju po "Na Drini ćuprija" — to je, ukratko, Peter Karsten. Mada ukratko nije pravo mesto za ovu priču.
Rođen kao Ginter Ramzentaler u Bavarskoj, proslavio se kao Peter Karsten u Jugoslaviji
Glumac je rođen 30. aprila 1928. u Vajsenburgu in Bajernu, pod imenom Ginter Ramzentaler. Glumu je studirao paralelno sa dramaturgijom, što će mu kasnije dati mogućnost da radi i iza kamere. Glumačku karijeru počeo je u pozorištu u Hanoveru, odakle je postepeno gradio put prema filmskim setovima širom Evrope. Pseudonim Peter Karsten pratio ga je kroz celu karijeru, ali pravo ime – Ramzentaler – ostalo je na dokumentima. Supruga Ljiljana, Jugoslovenka, nosila je oba prezimena do kraja.
Istra ga je osvojila već pri prvom dolasku
Na jugoslovenske prostore prvi put je stigao tokom pedesetih, na snimanje filma "Grijeh" češkog reditelja Františeka Čapa. Tada se, kako je sam rekao, već na prvi pogled zaljubio u Istru, gde je potom godinama imao svoj dom. Ubrzo je usledio i "Veliki plavi put" s Ivom Montanom u glavnoj ulozi.
U intervjuu objavljenom u magazinu "Svijet" 1983. godine, koji je sačuvao Yugopapir, Karsten je opisao taj period: radio je širom Evrope i u Americi, ali ga je posao stalno vraćao nazad. Kako je dobijao sve više uloga, na kraju se preselio u Jugoslaviju 1970. godine - i tu i ostao.
Više od 120 filmova, ali jedna uloga se ponavljala
Karsten je u Jugoslaviji dobijao posao upravo zato što je bio stranac pravog izgleda. Igrao je Nemca iz Vršca u "Momentu", nemačkog generala u "Partizanskoj eskadrili", Švabu u "Dudu" – titula "dežurnog Nemca" pratila ga je kroz čitavu karijeru na ovim prostorima. Nije mu smetala, ali je tražio i nalazio uloge van tog kalupa.
Major Mejer iz TV serije "Oblaci su crveni" bio mu je posebno drag lik – antinacista koji se sukobljava sa SS-om, human čovek i složen karakter, daleko od uobičajenog negativca kojeg je igrao po inerciji žanra.
Najpoznatija ostvarenja snimljena u Jugoslaviji su "Povratak otpisanih", "Partizanska eskadrila", "Devojački most", "Vrhovi Zelengore", "Variola vera" i "Partizani". Često je sarađivao s Velimirom Batom Živojinovićem, Bekimom Fehmijuom i Ljubišom Samardžićem. Na međunarodnoj sceni radio je s Romi Šnajder, Anom Manjani i Alidom Vali.
Zašto je ostao: Filmski jezik koji se razume svuda
Na pitanje zašto je odabrao Jugoslaviju umesto Zapada, Karsten je u intervjuu iz 1983. dao jasan odgovor: bio je zadovoljan saradnjom s jugoslovenskim filmašima. "Mi filmski radnici govorimo jedan isti jezik. Jedino što ovde moramo na filmu da štedimo više nego drugde", rekao je tada. O jugoslovenskim glumcima govorio je s iskrenim uvažavanjem – smatrao ih je svetskom klasom i žalio što nisu imali veće prilike na međunarodnoj sceni.
Nije ostao samo zbog posla. U Jugoslaviji je pratio kulturni život koliko mu je poznavanje jezika dozvoljavalo, a u umetničkom smislu, kako je sam rekao, pronašao je ono što je tražio.
Andrić i roman koji je čitao desetak puta
Malo je poznato da je Karsten, pored glume, studirao i dramaturgiju i pisao scenarije. U seriji „Oblaci su crveni“ pojavio se i kao autor dijaloga, a u pripremi je imao scenario o ljubavnoj priči između Nemca i Jugoslovenke, inspirisanoj stvarnim događajem iz 1962. godine.
Književnost mu je bila jedina prepreka – jezička barijera ga je ograničavala na prevode. Roman "Na Drini ćuprija" Iva Andrića pročitao je desetak puta na nemačkom i godinama je prijateljima govorio da je ta knjiga kao stvorena za televizijsku seriju. Projekat nikada nije realizovan.
Smrt u Sloveniji, daleko od Bavarske
U Jugoslaviji je pronašao i ljubav – svoju buduću suprugu Ljiljanu. Radio je vredan do kraja devedesetih, a njegov poslednji film bio je "Kad mrtvi zapevaju" reditelja Krsta Papića.
Peter Karsten preminuo je 20. aprila 2012. u 84. godini, u Luciji kod Portoroža, u Sloveniji. Vest o smrti saopštila je njegova supruga Ljiljana slovenačkim medijima.
Čovek koji je dolazio da snimi film ostao je četiri decenije. Istra, jugoslovenske filmadžije i Andrićev roman na nemačkom - to su bile koordinate jednog života koji se teško svodi na jednu rečenicu. Karsten nije ni pokušavao da ih smanji.