Fondovi sa ciljanim datumom automatski prilagođavaju portfolio na osnovu godine planiranog povlačenja sredstava
Ovi fondovi duže održavaju veći procenat akcija, što dugoročno može doneti bolje prinose, posebno mlađim investitorima
Mnogi investitori veruju da je ključ uspeha na berzi pronalaženje "pobedničke" akcije ili savršen trenutak za kupovinu i prodaju. Ipak, najnoviji podaci iz 2026. godine pokazuju da najveću pretnju kapitalu ne predstavljaju tržišni padovi, već visoke naknade i nestrpljenje samih ulagača.
U savremenom finansijskom okruženju sve više pažnje privlače fondovi sa ciljanim datumom, odnosno investicioni portfoliji koji su prilagođeni dugoročnim ciljevima i automatski menjaju strukturu ulaganja kako se približava planirani trenutak povlačenja sredstava. Suština ovog modela je jednostavna - investitor bira godinu odlaska u penziju, a fond sam prilagođava nivo rizika kroz vreme.
Fondovi preuzimaju više rizika, ali na duži rok
Prema podacima istraživačke kuće Morningstar, ovi fondovi postaju "agresivniji", odnosno duže zadržavaju veći udeo akcija u portfoliju. Umesto ranijeg prelaska na konzervativnije investicije poput obveznica i gotovine, sada se veći rizik održava tokom dužeg perioda.
Stručnjaci ističu da takav pristup ima smisla, jer istorijski gledano portfoliji sa većim udelom akcija na duže staze ostvaruju bolje prinose. Za mlađe investitore, koji su decenijama udaljeni od penzije, to znači veći potencijal za rast kapitala.
Pad troškova donosi veću zaradu investitorima
Jedan od ključnih trendova je i značajan pad naknada. Prosečni godišnji troškovi upravljanja ovim fondovima pali su na oko 0,27 odsto, što je upola manje nego pre deset godina.
Ova promena ima veliki uticaj na dugoročne prinose. Naime, razlika u naknadama koja deluje mala na godišnjem nivou može tokom nekoliko decenija značiti i više od 100.000 evra izgubljene dobiti. Zbog toga se investitorima savetuje da pažljivo analiziraju troškove pre nego što ulože novac.
Automatska strategija uz obaveznu kontrolu
Ključni element ovih fondova je takozvana "putanja prilagođavanja", odnosno način na koji se odnos između rizičnih i sigurnih ulaganja menja tokom vremena. U ranoj fazi dominiraju akcije, dok se pred penziju sredstva prebacuju u sigurnije oblike ulaganja.
Ipak, stručnjaci upozoravaju da nisu svi fondovi isti - neki zadržavaju visok rizik do kraja, dok su drugi previše oprezni. Iako je prednost ovakvih ulaganja u automatizaciji i smanjenju emotivnih odluka, preporuka je da se strategija proverava bar jednom godišnje.
Iako tržište ovakvih fondova u regionu još uvek nije u potpunosti razvijeno, kroz dobrovoljne penzione fondove i investicione planove ovi principi postaju sve dostupniji. Zaključak je da dugoročno investiranje zahteva disciplinu, niske troškove i jasnu strategiju, dok pokušaji brzog profita najčešće donose veći rizik nego korist.
(Blic biznis/bizlife)
