Zagovornici novog modela tvrde da bi ovakav sistem bio pravedniji za radnike sa najtežim poslovima
Zaposleni koji su radili na posebno zahtevnim poslovima imali bi pravo na raniji odlazak u penziju, a ne samo oni sa dovoljnim stažom
Nemačka Socijaldemokratska partija (SPD) predložila je da se postojeći model prevremenog penzionisanja, poznat kao "penzija sa 63 godine", zameni novim sistemom koji bi više uvažavao težinu posla koji je radnik obavljao tokom karijere. Kao uzor navodi se austrijski model, u kojem se, osim radnog staža, vrednuju i fizički napor i uslovi rada.
Prema predlogu SPD-a, pravo na raniji odlazak u penziju trebalo bi da imaju zaposleni koji su godinama radili na posebno zahtevnim poslovima, a ne samo oni koji imaju dovoljan broj godina staža.
Austrijski model kao uzor
Parlamentarni direktor poslaničke grupe SPD-a Dirk Vize izjavio je da mnogi radnici u Nemačkoj zbog teških uslova rada nisu u stanju da rade dovoljno dugo kako bi ispunili uslove za punu penziju bez umanjenja. Zbog toga smatra da je potrebna posebna klauzula za teške slučajeve.
Istovremeno, nemačka Komisija za penzije predložila je ukidanje sadašnjeg sistema penzionisanja posle 45 godina staža i njegovo uključivanje u širu reformu penzionog sistema. Iako se u javnosti i dalje koristi naziv "penzija sa 63 godine", granica je već podignuta. Trenutno se puna penzija posle 45 godina staža može ostvariti sa 64 i po godine, dok će za osobe rođene 1964. godine i kasnije granica biti 65 godina.
Ko može u penziju po austrijskom modelu?
Austrija je sistem penzionisanja za teške poslove uvela još 2007. godine. Za razliku od nemačkog modela, pravo na raniji odlazak u penziju ne zavisi samo od dužine radnog staža, već i od toga koliko je posao bio fizički ili psihički zahtevan.
Da bi neko ostvario pravo na ovu vrstu penzije, mora da ispuni tri uslova:
- da ima najmanje 60 godina života,
- da ima najmanje 45 godina uplaćenog staža,
- da je najmanje 10 godina u poslednjih 20 radio na poslovima koji se smatraju posebno teškim.
U teške poslove ubrajaju se noćni i smenski rad, poslovi sa velikim fizičkim opterećenjem, rad na ekstremno visokim ili niskim temperaturama, izloženost opasnim materijama, kao i pojedini poslovi nege teško obolelih osoba.
Ranija penzija uz umanjenje
Radnici koji ispune uslove u Austriji mogu da se penzionišu već sa 60 godina, ali uz umanjenje penzije od 0,15 odsto za svaki mesec ranijeg odlaska, odnosno 1,8 odsto na godišnjem nivou.
Zagovornici ovog modela smatraju da je on pravedniji od sadašnjeg nemačkog sistema, jer pravo na raniju penziju daje onima koji su zaista radili najteže poslove, a ne isključivo onima koji imaju dovoljan broj godina staža. Navode i da je praksa pokazala kako od sadašnjeg modela prevremenog penzionisanja bez umanjenja često više koriste zaposleni u manje fizički zahtevnim zanimanjima.
(Blic biznis/Fenix magazin)
